Powrót do Spisu treści

Słowniczek

Przewodnik użytkownika zaawansowanego replikatora portów Dell™ D/Port

Hasła zawarte w tym słowniczku podano jedynie w celach informacyjnych i opisywane funkcje nie zawsze są dostępne w danym komputerze.

A

AC – prąd zmienny – Typ prądu elektrycznego, która zasila komputer po podłączeniu zasilacza prądu zmiennego do gniazda elektrycznego.

ACPI – zaawansowany interfejs konfiguracji i zasilania – Specyfikacja określająca sposoby zarządzania energią, zgodnie z którą systemy operacyjne Microsoft® Windows® przełączają komputer w stan gotowości lub hibernacji w celu zmniejszenia ilości energii elektrycznej przydzielanej każdemu urządzeniu podłączonemu do komputera.

adres pamięci – Określone miejsce w pamięci RAM, w którym dane są tymczasowo przechowywane.

adres we/wy – Adres w pamięci RAM powiązany z określonym urządzeniem (na przykład złączem szeregowym, złączem równoległym lub gniazdem rozszerzeń) i umożliwiający mikroprocesorowi komunikację z tym urządzeniem.

AGP – port przyspieszania grafiki – Dedykowany port graficzny umożliwiający wykorzystanie pamięci systemowej podczas wykonywania zadań związanych z grafiką. Dzięki AGP uzyskuje się płynny obraz wideo w rzeczywistych kolorach, ponieważ łączność między układami karty graficznej a pamięcią komputera odbywa się przy wykorzystaniu szybkiego interfejsu.

akumulator – Wewnętrzne źródło zasilania wykorzystywane do pracy na komputerach, gdy nie są podłączone do zasilacza i gniazda elektrycznego.

APR – zaawansowany replikator portów – Urządzenie dokujące umożliwiające wygodne korzystanie z monitora, klawiatury, myszy i innych urządzeń zewnętrznych podczas pracy z komputerem przenośnym.

ASF – format standardów alarmowania – Standard określający mechanizmy zgłaszania alarmów dotyczących sprzętu i oprogramowania do konsoli zarządzania. Standard ASF zaprojektowano tak, aby był niezależny od platformy i systemu operacyjnego.

B

b/s – bity na sekundę – Standardowa jednostka stosowana do pomiaru prędkości transmisji danych.

bajt – Podstawowa jednostka danych wykorzystywana przez komputer. Bajt jest zazwyczaj równy 8 bitom.

BIOS – podstawowy system wejścia/wyjścia – Program (lub narzędzie) stanowiący interfejs pomiędzy sprzętem komputera i systemem operacyjnym. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana danego ustawienia, nie należy go w tym programie zmieniać. Inna nazwa BIOS to program konfiguracji systemu.

bit – Najmniejsza jednostka danych interpretowana przez komputer.

Bluetooth – Standard technologii bezprzewodowej krótkiego zasięgu (9 m [29 stóp]) urządzeń sieciowych umożliwiający obsługującym go urządzeniom automatyczne rozpoznawanie się.

BTU – Brytyjska jednostka cieplna – jednostka miary wydzielanego ciepła.

C

C – skala Celsjusza – System pomiaru temperatury, w którym 0° odpowiada temperaturze zamarzania wody, a 100° temperaturze wrzenia wody.

chroniony przed zapisem – Pliki lub nośniki, które nie mogą być zmienione. Zabezpieczenie przed zapisem pozwala uniknąć modyfikacji lub zniszczenia danych. Aby ochronić przed zapisem dyskietkę 3,5 cala, należy przesunąć blokadę zabezpieczającą przed zapisem na pozycję otwartą.

COA – certyfikat autentyczności (Certificate of Authenticity) – Kod alfanumeryczny systemu Windows znajdujący się na naklejce na komputerze. Certyfikat autentyczności może być potrzebny przy instalacji lub ponownej instalacji systemu operacyjnego. Nazywany jest również Kluczem produktu lub Identyfikatorem produktu.

CRIMM – moduł pamięci z ciągłą łączówką typu rambus – Specjalny moduł pozbawiony układów scalonych pamięci służący do wypełniania nieużywanych gniazd RIMM.

czas pracy akumulatora – Liczony w minutach lub godzinach okres, przez który akumulator komputera przenośnego utrzymuje energię i jest w stanie zasilać komputer.

częstotliwość odświeżania – Częstotliwość, mierzona w Hz, z jaką odświeżane są poziome linie ekranu (czasami jest ona określana jako częstotliwość pionowa). Im wyższa jest częstotliwość odświeżania, tym mniejsze migotanie jest widziane przez ludzkie oko.

czujnik podczerwieni – Port umożliwiający przesyłanie danych między komputerem a urządzeniem obsługującym komunikację w podczerwieni bez użycia połączenia kablowego.

D

DDR SDRAM – pamięć SDRAM o podwójnej prędkości danych – Typ pamięci SDRAM, który podwaja liczbę cykli przetwarzania pakietów danych, zwiększając wydajność systemu.

DMA – bezpośredni dostęp do pamięci – Kanał umożliwiający przekazywanie pewnych typów danych między pamięcią RAM i urządzeniem z pominięciem mikroprocesora.

DMTF – Distributed Management Task Force – Konsorcjum producentów sprzętu i oprogramowania zajmujące się projektowaniem standardów zarządzania środowiskami rozproszonych stacji roboczych, sieci, przedsiębiorstw i Internetu.

domena – Grupa komputerów, programów i urządzeń sieciowych, które są zarządzane jako całość i które obowiązują wspólne zasady i procedury korzystania przez określoną grupę użytkowników. Użytkownik loguje się do domeny w celu uzyskania dostępu do jej zasobów.

DRAM – dynamiczna pamięć o dostępie swobodnym – Pamięć przechowująca informacje w układach scalonych zawierających kondensatory.

DSL – cyfrowa linia abonencka (Digital Subscriber Line) – Technologia umożliwiająca stałe połączenie internetowe o dużej szybkości poprzez analogową linię telefoniczną.

DVD – uniwersalny dysk cyfrowy – Dysk zazwyczaj używany do przechowywania filmów. Dyski DVD są dwustronne, podczas gdy dyski CD są jednostronne. Napędy DVD odczytują również większość nośników CD.

DVI – cyfrowy interfejs grafiki – Standard cyfrowej transmisji pomiędzy komputerem a cyfrowym wyświetlaczem wideo. Karta DVI działa, korzystając ze zintegrowanej architektury grafiki w komputerze.

dysk CD – Dysk kompaktowy – Nośnik optyczny do przechowywania danych, zazwyczaj używany do przechowywania oprogramowania lub muzyki.

dysk CD-R – Dysk CD jednokrotnego zapisu – Dysk CD, na którym można nagrywać dane. Na dysku CD-R dane można zapisać tylko raz. Po zapisaniu danych nie można ich usunąć ani nadpisać.

dysk CD-RW – dysk CD wielokrotnego zapisu – Dysk CD, na którym można wielokrotnie zapisywać dane. Na dysku CD-RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i nadpisać (zapisać ponownie).

dysk DVD+RW – Odmiana dysku DVD wielokrotnego zapisu. Na dysku DVD+RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i nadpisać (zapisać ponownie). Technologia DVD+RW różni się od technologii DVD-RW.

dysk rozruchowy – Dysk, którego użyć można do uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub inny dysk CD powinien być zawsze dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera wirusem.

E

ECC – sprawdzanie i korekcja błędów – Typ pamięci zawierający specjalne układy testujące poprawność danych podczas ich przesyłania do i z pamięci.

ECP – port o rozszerzonych możliwościach – Typ złącza równoległego zapewniający ulepszoną dwukierunkową transmisję danych. Port ECP, podobnie jak EPP, podczas transferu danych wykorzystuje bezpośredni dostęp do pamięci, co często wpływa korzystnie na wydajność.

edytor tekstu – Program wykorzystywany do tworzenia i edycji plików zawierających tylko tekst, na przykład Notatnik w systemie Windows wykorzystuje edytor tekstu. Edytory tekstu nie umożliwiają zazwyczaj zawijania wierszy czy formatowania tekstu (podkreślania, zmiany czcionek itp.).

EIDE – udoskonalona zintegrowana elektronika urządzeń – Ulepszona wersja interfejsu IDE wykorzystywanego przez napędy dysków twardych i CD.

EMI – zakłócenia elektromagnetyczne – Zakłócenia elektryczne spowodowane promieniowaniem elektromagnetycznym.

EPP – udoskonalony port równoległy – Typ złącza równoległego zapewniający dwukierunkową transmisję danych.

ESD – wyładowanie elektrostatyczne – Nagłe rozładowanie ładunku elektrostatycznego. Wyładowanie elektrostatyczne może spowodować uszkodzenie układów scalonych znajdujących się w komputerze i sprzęcie komunikacyjnym.

FCC – Federal Communications Commission – Agencja rządu USA odpowiedzialna za egzekwowanie przepisów związanych z komunikacją i określających ilość promieniowania, jaką mogą emitować komputery i inny sprzęt elektroniczny.

F

folder – Miejsce na dysku lub w napędzie służące do organizowania i grupowania plików. Pliki w folderze mogą być przeglądane i porządkowane na wiele sposobów, na przykład alfabetycznie, według dat lub według rozmiarów.

formatowanie – Proces przygotowania napędu lub dysku do przechowywania plików. Podczas formatowania napędu lub dysku znajdujące się na nim informacje są tracone.

FSB – magistrala przednia – Ścieżka danych i interfejs fizyczny między mikroprocesorem i pamięcią RAM.

FTP – protokół transferu plików – Standardowy protokół internetowy stosowany do wymiany plików między komputerami podłączonymi do sieci Internet.

G

G – grawitacja – Miara wagi i siły.

GB – gigabajt – Jednostka ilości danych równa 1 024 MB (1 073 741 824 bajty). W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.

GHz – gigaherc – Jednostka miary częstotliwości równa miliardowi Hz lub tysiącowi MHz. W gigahercach podaje się często prędkość mikroprocesorów, magistrali i interfejsów.

gniazdo rozszerzeń – Złącze na płycie systemowej (w niektórych komputerach), w którym instaluje się kartę rozszerzeń, podłączając ją w ten sposób do magistrali systemowej.

GUI – Graficzny interfejs użytkownika – Oprogramowanie kontaktujące się z użytkownikiem za pomocą menu, okien i ikon. Większość programów pracujących w systemach operacyjnych Windows wykorzystuje interfejsy GUI.

H

HTML – język znakowania hipertekstowego – Zestaw kodów umieszczonych w witrynie internetowej sieci Web i przeznaczonych do wyświetlania w przeglądarce internetowej.

HTTP – hipertekstowy protokół transferu – Protokół wymiany plików między komputerami podłączonymi do sieci Internet.

Hz – herc – Jednostka miary częstotliwości odpowiadająca 1 cyklowi na sekundę. Szybkość pracy komputerów i urządzeń elektronicznych często jest mierzona za pomocą kiloherców (kHz), megaherców (MHz), gigaherców (GHz) oraz teraherców (THz).

I

IC – Industry Canada – Kanadyjski organ regulacyjny odpowiedzialny za kontrolę emisji promieniowania wydzielanego przez urządzenia elektroniczne, podobnie jak FCC w USA.

IC – układ scalony – Półprzewodnikowa płytka lub układ z wbudowanymi tysiącami lub milionami miniaturowych elementów elektronicznych, których używa się w sprzęcie komputerowym, audio i wideo.

IDE – zintegrowana elektronika urządzeń – Standard interfejsu urządzeń pamięci masowej, zgodnie z którym kontroler jest zintegrowany z napędem dysku twardego lub napędem CD-ROM.

IEEE 1394 – Institute of Electical and Electronics Engineers, Inc. – Magistrala szeregowa o wysokiej wydajności, za pomocą której można podłączać do komputera urządzenia zgodne ze standardem IEEE 1394, takie jak aparaty cyfrowe i odtwarzacze DVD.

ISP – usługodawca internetowy – Firma oferująca dostęp do swojego serwera, w celu bezpośredniego połączenia się z siecią Internet, wysyłania i odbierania poczty e-mail oraz przeglądania witryn sieci Web. Zazwyczaj ISP oferuje za opłatą pakiet oprogramowania, nazwę użytkownika i telefoniczne numery dostępowe.

K

karnet – Jest to międzynarodowy dokument celny, który ułatwia tymczasowy wwóz produktu do innych krajów. Jest również znany jako paszport handlowy.

karta inteligentna – Karta, na której umieszczono mikroprocesor i układ pamięci. Karty inteligentne mogą być używane do uwierzytelniania użytkownika na komputerze obsługującym karty inteligentne.

karta PC – Wymienna karta we/wy zgodna ze standardem PCMCIA. Popularnymi typami kart PC są modemy i karty sieciowe.

karta rozszerzenia –Karta z układami elektronicznymi, którą instaluje się w gnieździe rozszerzenia na płycie systemowej niektórych komputerów w celu zwiększenia możliwości komputera. Kartami rozszerzeń są np. karty graficzne, karty modemu i karta dźwiękowa.

karta sieciowa – Układ umożliwiający pracę w sieci. Komputer może być wyposażony w kartę sieciową wbudowaną na płycie systemowej lub kartę PC zawierającą w sobie kartę sieciową. Karta sieciowa nazywana jest również kontrolerem NIC (Network Interface Controller).

KB – kilobajt – Jednostka danych równa 1024 bajtom, często określana jest jako 1000 bajtów.

Kb – kilobit – Jednostka danych równa 1024 bitom. Jest to miara pojemności układów scalonych pamięci.

kHz – kiloherc – Jednostka częstotliwości równa 1000 Hz.

kod ekspresowej usługi – Kod numeryczny znajdujący się na naklejce na komputerze firmy Dell™. Kod ESC należy podać, kontaktując się z firmą Dell w celu uzyskania pomocy technicznej. Nie w każdym kraju usługa kodu ESC firmy Dell jest dostępna.

kontroler – Układy scalone sterujące przepływem danych między mikroprocesorem a pamięcią lub między mikroprocesorem a urządzeniami.

kontroler grafiki – Układ na karcie graficznej lub na płycie systemowej (w komputerach ze zintegrowanym kontrolerem grafiki), który w połączeniu z monitorem umożliwia komputerowi wyświetlanie grafiki.

kopia zapasowa – Kopia pliku programu lub danych na dyskietce, dysku CD lub dysku twardym. Regularne wykonywanie kopii zapasowych plików danych z dysku twardego jest wskazanym środkiem ostrożności.

kursor – Znacznik na wyświetlaczu lub ekranie określający, w którym miejscu wykonana zostanie czynność pochodząca z klawiatury, panelu dotykowego lub myszy. Kursor przybiera zazwyczaj postać migającej ciągłej linii, znaku podkreślenia albo małej strzałki.

L

LAN – sieć lokalna – Sieć komputerowa obejmująca niewielki obszar. Sieć LAN jest zazwyczaj ograniczona do budynku lub kilku sąsiednich budynków. Sieć LAN może być podłączona do innej sieci LAN na dowolną odległość za pomocą linii telefonicznych i fal radiowych; takie połączone ze sobą sieci LAN tworzą sieć rozległą (WAN).

LCD – wyświetlacz ciekłokrystaliczny – Technologia stosowana w komputerach przenośnych i płaskich wyświetlaczach panelowych.

LED – dioda świecąca – Element elektroniczny emitujący światło sygnalizujące stan komputera.

LPT – terminal drukowania wierszowego – Oznaczenie połączenia równoległego do drukarki lub innego urządzenia równoległego.

M

magistrala – Ścieżka komunikacyjna pomiędzy elementami komputera.

magistrala lokalna – Magistrala danych zapewniająca wysoką przepustowość w komunikacji urządzeń z mikroprocesorem.

mapowanie pamięci – Proces, za pomocą którego podczas uruchamiania komputer przypisuje miejscom fizycznym adresy pamięci. Następnie urządzenia i oprogramowanie mogą zidentyfikować informacje udostępniane mikroprocesorowi.

MB – megabajt – Miara przechowywania danych równa 1 048 576 bajtom. 1 MB jest równy 1024 KB. W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.

Mb – megabit – Miara pojemności układów pamięci równa 1024 Kb.

MB/s – megabajty na sekundę – Milion bajtów na sekundę. W tych jednostkach podaje się zazwyczaj prędkość przesyłu danych.

Mb/s – megabity na sekundę – Milion bitów na sekundę. Miara ta jest zazwyczaj wykorzystywana do określania prędkości transmisji modemów i sieci.

MHz – megaherc – Jednostka miary częstotliwości równa milionowi cykli na sekundę. W MHz podawana jest na ogół prędkość mikroprocesorów, magistrali i interfejsów.

mikroprocesor – Komputerowy układ elektroniczny, który interpretuje i wykonuje instrukcje programów. Czasami mikroprocesor nazywany jest procesorem lub centralną jednostką obliczeniową (ang. CPU).

modem – Urządzenie umożliwiające komputerowi komunikowanie się z innymi komputerami za pośrednictwem analogowej linii telefonicznej. Wyróżnia się trzy typy modemów: zewnętrzne, karty PC oraz wewnętrzne. Modemu używa się zazwyczaj do łączenia z siecią Internet i wymiany poczty e-mail.

moduł pamięci – Mała płytka drukowana zawierająca układy scalone pamięci, którą podłącza się do płyty systemowej.

moduł podróżny – Plastikowe urządzenie przeznaczone do wkładania do wnęki modułowej komputera przenośnego w celu zmniejszenia wagi komputera.

monitor – Podobne do telewizora urządzenie o wysokiej rozdzielczości, na którym wyświetlane są informacje wyjściowe komputera.

ms – milisekunda – Miara czasu równa jednej tysięcznej części sekundy. W milisekundach mierzy się czas dostępu urządzeń pamięci masowej.

mysz – Urządzenie wskazujące sterujące ruchem kursora na ekranie. Zazwyczaj, aby przesunąć wskaźnik lub kursor na ekranie, przesuwa się mysz po twardej, płaskiej powierzchni.

N

napęd CD – Napęd wykorzystujący optyczną technologię odczytu danych z dysków CD.

napęd CD-RW – Napęd mogący odczytywać dyski CD oraz zapisywać dyski CD-RW (wielokrotnego zapisu) i CD-R (jednokrotnego zapisu). Dyski CD-RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD-R można zapisać tylko raz.

napęd CD-RW/DVD – Napęd nazywany czasem napędem hybrydowym lub napędem combo, na którym można odczytywać dyski CD i DVD oraz zapisywać dyski CD-RW (wielokrotnego zapisu) i CD-R (jednokrotnego zapisu). Dyski CD-RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD-R można zapisać tylko raz.

napęd DVD – Napęd wykorzystujący optyczną technologię odczytu danych z dysków DVD i CD.

napęd DVD+RW – Napęd mogący odczytywać dyski DVD i większość nośników CD oraz zapisywać dyski DVD+RW (DVD wielokrotnego zapisu).

napęd dyskietek – Napęd dyskietek może odczytywać i zapisywać dyskietki.

napęd dysku twardego – Napęd odczytujący i zapisujący dane na dysku twardym. Terminy napęd dysku twardego i dysk twardy są często stosowane zamiennie.

napęd optyczny – Napęd wykorzystujący optyczną technologię odczytu lub zapisu danych na dyskach CD, DVD lub DVD+RW. Napędy optyczne to np. napędy CD, DVD, CD-RW i hybrydowe napędy CD-RW/DVD.

napęd Zip – Napęd dyskietek o wysokiej pojemności opracowany przez firmę Iomega Corporation, wykorzystujący 3,5-calowe dyski wymienne, nazwane dyskami Zip. Dyski Zip są nieco większe niż zwykłe dyskietki, około dwóch razy grubsze i mogą pomieścić do 100 MB danych.

NIC – Patrz karta sieciowa.

ns – nanosekunda – Miara czasu równa jednej miliardowej części sekundy.

NVRAM – nieulotna pamięć o dostępie swobodnym – Typ pamięci, który przechowuje dane, gdy komputer jest wyłączony lub utraci zewnętrzne źródło zasilania. Pamięć NVRAM jest stosowana do przechowywania informacji dotyczących konfiguracji komputera, takich jak data, godzina i inne ustawione przez użytkownika opcje konfiguracji systemu.

O

obszar powiadamiania – Część paska zadań systemu Windows zawierająca ikony umożliwiające szybki dostęp do programów i funkcji komputera, takich jak zegar, regulacja głośności i stan drukowania. Określany również jako pasek zadań.

odtwarzacz CD – Oprogramowanie wykorzystywane do odtwarzania muzycznych dysków CD. Okno odtwarzacza CD zawiera przyciski sterowania odtwarzaniem dysku CD.

odtwarzacz DVD – Oprogramowanie wykorzystywane do oglądania filmów DVD. Okno odtwarzacza DVD zawiera przyciski do sterowania odtwarzaniem filmu.

oprogramowanie – Dowolny element, który może być przechowywany w formie elektronicznej, np. pliki lub programy komputerowe.

oprogramowanie antywirusowe – Program przeznaczony do identyfikowania wirusów, poddawania ich kwarantannie i/lub usuwania z komputera.

P

pamięć – Obszar tymczasowego przechowywania danych znajdujący się wewnątrz komputera. Ponieważ dane w pamięci nie są trwałe, zalecane jest, aby często zapisywać pliki podczas pracy nad nimi i aby zapisywać pliki przed wyłączeniem komputera. Komputer może zawierać wiele rodzajów pamięci, takich jak RAM, ROM i pamięć graficzna. Często słowo pamięć jest używane jako synonim pamięci RAM.

pamięć podręczna – Specjalny mechanizm przechowywania danych umożliwiający bardzo szybki dostęp do nich. Może to być zarezerwowana sekcja pamięci głównej lub niezależne urządzenie. Pamięć podręczna zwiększa efektywność wielu operacji mikroprocesora.

pamięć podręczna pierwszego poziomu (L1 cache) – Podstawowa pamięć podręczna znajdująca się wewnątrz mikroprocesora.

pamięć podręczna drugiego poziomu (L2 cache) – Dodatkowa pamięć podręczna, która może znajdować się na zewnątrz mikroprocesora lub może być częścią jego architektury.

pamięć wideo – Pamięć składająca się z układów pamięci, przeznaczona dla funkcji wideo. Pamięć wideo jest zazwyczaj szybsza niż pamięć systemowa. Ilość zainstalowanej pamięci wideo ma głównie wpływ na ilość kolorów, jakie program może wyświetlić.

panel sterowania – Narzędzie systemu Windows, które umożliwia modyfikowanie ustawień systemu operacyjnego i sprzętu, takich jak ustawienia wyświetlania.

partycja – Fizyczny obszar na dysku twardym, który jest przyporządkowany do jednego lub kilku obszarów logicznych, zwanych dyskami logicznymi. Każda partycja może zawierać wiele dysków logicznych.

pasek zadań – Patrz obszar powiadamiania.

PCI – połączenie elementów peryferyjnych – Magistrala lokalna obsługująca 32- i 64-bitowe ścieżki danych, która umożliwia szybką transmisję danych między mikroprocesorem i urządzeniami takimi jak sprzęt obsługujący wyświetlanie obrazu, napędy i sieci.

PCMCIA (Personal Computer Memory Card International Association) – Organizacja, która opracowała standardy kart PC.

piksel – Pojedynczy punkt na ekranie wyświetlacza. Ułożenie pikseli w wierszach i kolumnach tworzy obraz. Rozdzielczość graficzna, taka jak 800 x 600, wyrażana jest przez liczbę pikseli w poziomie i w pionie.

PIN – osobisty numer identyfikacyjny – Ciąg cyfr i/lub liter używany do ograniczenia nieautoryzowanego dostępu do sieci komputerowych i innych zabezpieczonych systemów.

PIO – programowane wejście/wyjście – Metoda przesyłania danych pomiędzy dwoma urządzeniami poprzez mikroprocesor, który wchodzi w skład ścieżki danych.

plik pomocy – Plik zawierający informacje opisowe lub instrukcje dotyczące określonego produktu. Niektóre pliki pomocy są powiązane z określonym programem, tak jak Pomoc w programie Microsoft Word. Inne pliki pomocy stanowią niezależne źródła referencyjne. Pliki pomocy mają zazwyczaj rozszerzenie .hlp lub .chm.

plik readme – Plik tekstowy dołączony do pakietu oprogramowania lub urządzenia. Zazwyczaj plik readme zawiera informacje dotyczące instalacji oraz opis nowych cech produktu oraz poprawek, które nie zostały umieszczone w dokumentacji.

Plug-and-Play – Zdolność komputera do automatycznego konfigurowania urządzeń. Technologia Plug and Play umożliwia automatyczną instalację, konfigurację i zgodność z istniejącym sprzętem, jeżeli system BIOS, system operacyjny i wszystkie urządzenia są zgodne z Plug and Play.

płyta systemowa – Główna płytka drukowana w komputerze. Nosi również nazwę płyty głównej.

POST – automatyczny test komputera po włączeniu zasilania – Programy diagnostyczne, ładowane automatycznie przez system BIOS, które wykonują podstawowe testy głównych elementów komputera, takich jak pamięć, dyski twarde i elementy grafiki. Jeżeli w wyniku działania testów POST żadne problemy nie zostaną wykryte, uruchamianie komputera jest kontynuowane.

prędkość magistrali — Wyrażona w megahercach (MHz) prędkość, która określa, jak szybko można przesyłać informacje magistralą.

prędkość zegara – Podawana w megahercach (MHz) wartość, która określa prędkość działania elementów komputera podłączonych do magistrali systemowej.

program – Oprogramowanie przetwarzające dane, takie jak arkusz kalkulacyjny, edytor tekstu, baza danych czy gra. Do uruchamiania programów wymagany jest system operacyjny.

program instalacyjny – Program wykorzystywany do instalowania i konfigurowania sprzętu oraz oprogramowania. Programy setup.exe oraz install.exe są zawarte w większości pakietów oprogramowania systemu Windows. Program instalacyjny różni się od programu konfiguracji systemu.

program konfiguracji systemu – Program narzędziowy stanowiący interfejs między sprzętem komputera a systemem operacyjnym. Program konfiguracji systemu umożliwia skonfigurowanie w systemie BIOS opcji, które mogą być wybierane przez użytkowników, takich jak data i godzina lub hasło systemowe. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana danego ustawienia, nie należy go w tym programie zmieniać.

przeplot pamięci dyskowej – Technika rozmieszczania danych na wielu napędach dyskowych. Przeplot pamięci dyskowej może przyspieszyć wykonywanie operacji, przy których pobierane są dane przechowywane na dysku. Komputery używające przeplotu pamięci dyskowej zazwyczaj umożliwiają wybranie rozmiaru jednostki danych lub zakresu rozkładania danych.

przerwanie IRQ – Elektroniczna ścieżka przypisana do określonego urządzenia na potrzeby jego komunikacji z mikroprocesorem. Do każdego podłączonego urządzenia musi być przypisane przerwanie IRQ. Chociaż dwa urządzenia mogą mieć przypisane to samo przerwanie IRQ, to nie mogą one działać jednocześnie.

PS/2 – Typ złącza stosowany do podłączania zgodnej z PS/2 klawiatury, myszy lub klawiatury numerycznej.

PXE – przedrozruchowe środowisko wykonawcze – Standard typu WfM (Wired for Management) umożliwiający zdalną konfigurację i uruchamianie komputerów podłączonych do sieci, które nie mają systemu operacyjnego.

R

radiator – Metalowa płytka umieszczona na niektórych mikroprocesorach pomagająca rozproszyć ciepło.

RAID – nadmiarowa macierz niezależnych dysków – System dwóch lub większej liczby współpracujących napędów, który podnosi wydajność i odporność na błędy. Napędy RAID są zwykle stosowane w serwerach i profesjonalnych komputerach PC. Trzy najczęściej występujące poziomy RAID to 0, 3 i 5:

• Poziom 0: Umożliwia przeplot danych bez nadmiarowości. Poziom 0 zwiększa wydajność, ale nie zapewnia odporności na błędy.
• Poziom 3: Podobny do poziomu 0, ale rezerwuje określony napęd na dane korekcji błędów, oferując dobrą wydajność i pewien poziom odporności na błędy.
• Poziom 5: Umożliwia przeplot danych na poziomie bajtów, a także rozkłada informacje korekcji błędów, oferując doskonałą wydajność i wysoką odporność na błędy.

RAM – pamięć o dostępie swobodnym – Główny obszar, w którym tymczasowo przechowywane są instrukcje i dane programów. Informacje znajdujące się w pamięci RAM są tracone w momencie wyłączenia komputera.

RFI – zakłócenia częstotliwości radiowych – Zakłócenia generowane na typowych częstotliwościach radiowych, a więc w zakresie od 10 kHz do 100 000 MHz. Częstotliwości radiowe zajmują niższą część spektrum częstotliwości elektromagnetycznych i są zakłócane znacznie częściej niż promieniowanie o częstotliwościach wyższych, jak np. fale podczerwone czy świetlne.

ROM – pamięć tylko do odczytu – Pamięć przechowująca dane i programy, z której komputer nie może wymazać zawartości ani zapisać. Pamięć ROM, w przeciwieństwie do pamięci RAM, zachowuje swoją zawartość po wyłączeniu komputera. Niektóre programy, które mają istotne znaczenie dla pracy komputera, znajdują się w pamięci ROM.

rozdzielczość – Ostrość lub przejrzystość obrazu wydrukowanego przez drukarkę lub wyświetlanego na monitorze. Im wyższa rozdzielczość, tym ostrzejszy obraz.

rozdzielczość graficzna – Patrz rozdzielczość.

rozruchowy dysk CD – Dysk CD, którego użyć można do uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub inny dysk CD powinien być zawsze dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera wirusem. Rozruchowymi dyskami CD są dysk CD Drivers and Utilities oraz dysk Resource CD.

rozszerzona karta PC – Karta PC, która po zainstalowaniu wystaje poza krawędź gniazda kart PC.

PRZYPOMNIENIE: Zawsze należy wyjmować rozszerzone karty PC przed spakowaniem komputera lub przed podróżą. Jeśli wystający koniec karty PC zostanie uderzony, może to spowodować uszkodzenie płyty systemowej.

RPM – obroty na minutę – Liczba obrotów występująca w ciągu minuty. W obr./min wyraża się często prędkość dysków twardych.

RTC – zegar czasu rzeczywistego – Zegar zasilany przez baterię, znajdujący się na płycie systemowej, który po wyłączeniu komputera przechowuje datę i godzinę.

RTCRST – reset zegara czasu rzeczywistego – Zworka na płycie systemowej niektórych komputerów, której użycie może czasami ułatwić usunięcie problemów.

S

S/PDIF – Sony/Philips Digital Interface – Format pliku transferu dźwięku cyfrowego, który umożliwia transfer dźwięku z jednego pliku do drugiego bez potrzeby dokonywania konwersji do i z formatu analogowego, co mogłoby pogorszyć jakość dźwięku.

ScanDisk – Narzędzie firmy Microsoft służące do sprawdzenia, czy pliki, foldery i powierzchnia dysku twardego nie zawierają błędów. Program ScanDisk uruchamia się często po ponownym uruchomieniu komputera, który przestał odpowiadać.

SDRAM – synchroniczna pamięć dynamiczna o dostępie swobodnym – Typ pamięci DRAM, która jest zsynchronizowana z optymalną prędkością zegara mikroprocesora.

sekwencja rozruchowa – Kolejność, w jakiej komputer sprawdza poszczególne urządzenia, czy można dokonać z nich rozruchu.

skrót – Ikona umożliwiająca szybki dostęp do często wykorzystywanych programów, plików, folderów lub napędów. Umieszczając na pulpicie systemu Windows skrót i klikając dwukrotnie jego ikonę, można otworzyć odpowiadający mu folder lub plik bez potrzeby odszukiwania go. Ikony skrótów nie zmieniają położenia plików. Jeśli skrót zostanie usunięty, to oryginalny plik nie zostanie naruszony. Można również zmienić nazwę skrótu.

skrót klawiaturowy – Polecenie realizowane po naciśnięciu kilku klawiszy jednocześnie. Określany również jako kombinacja klawiszy.

sterownik – Oprogramowanie umożliwiające systemowi operacyjnemu sterowanie urządzeniami takimi jak drukarka. Wiele urządzeń nie działa poprawnie, jeśli w komputerze nie ma zainstalowanego prawidłowego sterownika.

sterownik urządzenia – Patrz sterownik.

stopnie Fahrenheita – System pomiaru temperatury, w którym 32° odpowiadają punktowi zamarzania wody, a 212° — punktowi wrzenia wody.

SVGA – macierz graficzna super wideo – Standard graficzny obowiązujący dla kart i kontrolerów grafiki. Typowe rozdzielczości SVGA to 800 x 600 i 1024 x 768. Liczba kolorów i rozdzielczość wyświetlana przez program zależy od możliwości monitora, kontrolera grafiki i jego sterownika, a także od ilości pamięci graficznej zainstalowanej w komputerze.

SXGA – superrozszerzona macierz graficzna – Standard wideo dla kontrolerów i kart graficznych, obsługujący rozdzielczości do 1280 x 1024.

SXGA+ – superrozszerzona macierz graficzna plus – Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1400 x 1050.

T

tapeta – Wzór tła lub obrazek umieszczony na pulpicie systemu Windows. Tapetę można zmienić za pomocą funkcji Control Panel (Panel sterowania) systemu Windows. Można również zeskanować ulubione zdjęcie i utworzyć z niego tapetę.

TAPI – interfejs programistyczny aplikacji telefonicznych – Interfejs, za pośrednictwem którego programy systemu Windows obsługują rozmaite urządzenia telefoniczne umożliwiające transmisje głosowe, danych, faksu i wideo.

tryb gotowości – Tryb zarządzania energią, w którym w celu oszczędzenia energii wstrzymywane są wszystkie zbędne operacje komputera.

tryb graficzny – Tryb graficzny, który można zdefiniować jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie na z kolorów. Tryby graficzne mogą wyświetlać nieograniczoną liczbę kształtów i czcionek.

tryb hibernacji – Tryb zarządzania energią, w którym dane zawarte w pamięci są zapisywane w zarezerwowanym miejscu na dysku twardym, a następnie komputer zostaje wyłączony. Po ponownym rozruchu komputera informacje z pamięci, które zostały zapisane na dysku twardym, są automatycznie odtwarzane.

tryb wideo – Tryb określający sposób, w jaki tekst i grafika są wyświetlane na monitorze. Oprogramowanie wykorzystujące grafikę, takie jak system operacyjny Windows, działa w trybach graficznych, które można zdefiniować jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie i z kolorów. Oprogramowanie oparte na trybie tekstowym, takie jak edytory tekstu, działa w trybach graficznych, które można określić jako x kolumn na y wierszy znaków.

tryb wyświetlania dualnego – Ustawienie wyświetlania umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany również jako tryb wyświetlania rozszerzonego.

tryb wyświetlania rozszerzonego – Ustawienie wyświetlania umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany również jako tryb wyświetlania dualnego.

UWAGA: Jeśli w komputerze są dwa złącza kart PC, rozszerzoną kartę PC należy zawsze instalować w górnym złączu.

tylko do odczytu – Dane lub pliki, które można przeglądać, ale których nie można poddawać edycji ani usuwać. Plik może mieć status tylko do odczytu, jeśli:

• Znajduje się na zabezpieczonej przed zapisem dyskietce, dysku CD lub dysku DVD.
• Umieszczony jest w sieci w katalogu, do którego administrator udzielił praw tylko wybranym użytkownikom.

U

UPS – zasilacz awaryjny – Zapasowe źródło zasilania, stosowane podczas awarii napięcia w sieci elektrycznej lub jego spadku poniżej dopuszczalnego poziomu. UPS podtrzymuje działanie komputera przez ograniczony czas, gdy brak zasilania w sieci. Systemy UPS zazwyczaj redukują przepięcia, czasami umożliwiają także regulację napięcia. Małe systemy UPS zapewniają zasilanie z akumulatora przez kilka minut, umożliwiając zamknięcie systemu operacyjnego komputera.

urządzenie – Sprzęt taki jak napęd dyskietek, drukarka czy klawiatura, który jest zainstalowany w komputerze lub do niego podłączony.

urządzenie dokujące – Patrz APR.

USB – uniwersalna magistrala szeregowa – Interfejs sprzętowy przeznaczony dla urządzeń o małej szybkości, takich jak zgodna z USB klawiatura, mysz, joystick, skaner, zestaw głośników, drukarka, urządzenia szerokopasmowe (modemy DSL i kablowe), urządzenia przetwarzania obrazu lub urządzenia pamięci masowej. Urządzenia podłączane są bezpośrednio do 4-pinowego złącza w komputerze lub do wieloportowego koncentratora, który podłącza się do komputera. Urządzenia USB można podłączać i odłączać, gdy komputer jest włączony, a także spinać w łańcuch.

UTP – skrętka nieekranowana – Rodzaj kabla używanego w większości sieci telefonicznych i w niektórych sieciach komputerowych. Kable są chronione przed zakłóceniami elektromagnetycznymi przez skręcenie pary nieekranowanych kabli, a nie osłonięcie każdej pary metalową osłoną.

UXGA – ultrarozszerzona macierz graficzna – Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1600 x 1200.

V

V – wolt – Miara potencjału elektrycznego i siły elektromotorycznej. Napięcie 1 V występuje, gdy prąd o natężeniu 1 ampera przepływa przez przewodnik o oporze 1 oma.

W

W – wat – Jednostka mocy elektrycznej. Jeden W to 1 amper prądu o napięciu 1 wolta.

we/wy – wejście/wyjście – Operacja lub urządzenie wprowadzające i pobierające dane z komputera. Klawiatury i drukarki są urządzeniami wejścia/wyjścia.

Wh – watogodzina – Jednostka miary często stosowana do określania przybliżonej pojemności akumulatora. Na przykład akumulator o pojemności 66 Wh może zasilać urządzenie o mocy 66 W przez 1 godzinę lub urządzenie o mocy 33 W przez 2 godziny.

wirus – Program zaprojektowany do utrudniania pracy lub niszczenia danych przechowywanych na komputerze. Wirus przenosi się z jednego komputera do drugiego przez zainfekowany dysk, oprogramowanie pobrane z sieci Internet lub załączniki w wiado

wnęka modułowa – Wnęka obsługująca urządzenia takie jak napędy optyczne, drugi akumulator lub moduł podróżny Dell TravelLite™.

wyjście telewizyjne S-video – Złącze wykorzystywane do podłączania telewizora lub cyfrowego urządzenia dźwiękowego do komputera.

X

XGA – rozszerzona macierz graficzna – Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1024 x 768.

Z

zabezpieczenie antyprzepięciowe – Urządzenie zabezpieczające komputer przed skokami napięcia występującymi podczas burzy z wyładowaniami atmosferycznymi, które mogłyby przejść do komputera z gniazda elektrycznego. Zabezpieczenia antyprzepięciowe nie chronią przed przerwami w dostawie prądu lub spadkami napięcia, które występują, gdy poziom napięcia spadnie o więcej niż 20%.

Połączenia sieciowe nie mogą być chronione przez zabezpieczenia antyprzepięciowe. W czasie burzy zawsze należy odłączać kabel sieciowy od złącza karty sieciowej.

zamknięcie systemu – Proces polegający na zamknięciu okien i programów, zamknięciu systemu operacyjnego i wyłączeniu komputera. Jeśli komputer zostanie wyłączony, zanim system zostanie zamknięty, może to spowodować utratę danych.

ZIF – mocowanie bez użycia siły – Typ gniazda lub złącza, który umożliwia zamontowanie i usunięcie układu komputerowego bez stosowania siły do układu i do gniazda.

zintegrowane – Zwykle określenie to odnosi się do elementów znajdujących się na płycie systemowej komputera. Określane również jako wbudowane.

Zip – Popularny format kompresji danych. Pliki skompresowane za pomocą formatu Zip nazywane są plikami Zip i zazwyczaj mają rozszerzenie .zip. Specjalnym rodzajem skompresowanych plików są pliki samorozpakowujące się, które mają rozszerzenie .exe. Samorozpakowujący się plik można rozpakować, klikając go dwukrotnie.

złącze DIN – Okrągłe złącze z sześcioma stykami spełniające normy DIN (Deutsche Industrie-Norm), do którego zazwyczaj podłącza się klawiaturę lub mysz kablem zakończonym wtykiem PS/2.

złącze równoległe – Port we/wy często wykorzystywany do podłączania drukarki do komputera. Złącze to określane jest również jako port LPT.

złącze szeregowe – Port we/wy wykorzystywany do podłączania urządzeń, takich jak cyfrowe urządzenia przenośne lub aparaty cyfrowe do komputera.

znacznik usługi – Etykieta z kodem paskowym znajdująca się na komputerze, identyfikująca go podczas korzystania z sekcji Dell Support pod adresem support.euro.dell.com lub podczas telefonowania do biura obsługi klienta lub pomocy technicznej firmy Dell.

Ż

żywotność akumulatora – Liczony w latach okres, przez który akumulator komputera przenośnego nadaje się do rozładowywania i powtórnego ładowania.

Powrót do Spisu treści