Pojęcia zawarte w tym słowniczku podano jedynie w celach informacyjnych i mogą one, ale nie muszą opisywać funkcji dotyczących danego komputera Tablet-PC.
A
AC— prąd zmienny — Postać energii elektrycznej zasilającej komputer po włączeniu kabla zasilacza do gniazda elektrycznego.
ACPI — zaawansowany interfejs konfiguracji i zasilania — Narzędzie do zarządzania energią systemu operacyjnego Microsoft® Windows®, które można tak skonfigurować, aby komputer przechodził w tryb uśpienia lub hibernacji w celu oszczędzania energii elektrycznej potrzebnej do zasilania każdego z urządzeń komputera.
adres pamięci — Określone miejsce w pamięci RAM, w którym dane są tymczasowo przechowywane.
adres we/wy — Adres w pamięci RAM związany z określonym urządzeniem (takim jak złącze szeregowe, złącze równoległe lub gniazdo rozszerzeń) umożliwiający komunikowanie się procesora z tym urządzeniem.
AGP — port graficzny z akceleracją — Dedykowany port graficzny umożliwiający wykorzystanie pamięci systemowej podczas wykonywania zadań związanych z grafiką. Dzięki AGP uzyskuje się płynny obraz wideo w rzeczywistych kolorach, ponieważ łączność między układami karty graficznej a pamięcią komputera odbywa się przy wykorzystaniu szybkiego interfejsu.
AHCI — zaawansowany interfejs kontrolera hosta (Advanced Host Controller Interface) — Interfejs kontrolera hosta dysku twardego SATA umożliwiający sterownikowi pamięci masowej włączenie takich technologii, jak wbudowane kolejkowanie rozkazów (Native Command Queuing — NCQ) i podłączanie w czasie pracy.
ASF — format standardów alertów — Standard określający mechanizmy zgłaszania alertów dotyczących sprzętu i oprogramowania do konsoli zarządzania. Standard ASF zaprojektowano tak, aby był niezależny od platformy i systemu operacyjnego.
B
bajt — Podstawowa jednostka danych wykorzystywana przez komputer. Bajt jest zazwyczaj równy 8 bitom.
BIOS — podstawowy system wejścia/wyjścia — Program (lub narzędzie) stanowiące interfejs pomiędzy sprzętem komputerowym a systemem operacyjnym. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana ustawienia, nie należy go zmieniać. Nazywany jest również konfiguracją systemu.
bit — Najmniejsza jednostka danych interpretowana przez komputer.
b/s — bity na sekundę — Standardowa jednostka stosowana do pomiaru prędkości transmisji danych.
BTU — brytyjska jednostka ciepła — Miara wydzielania ciepła.
C
C — stopnie Celsjusza — System pomiaru temperatury, w którym 0° odpowiada punktowi zamarzania wody, a 100° punktowi wrzenia wody.
CCFL — Cold Cathode Fluorescent Lamp— (Zimnokatodowa lampa fluorescencyjna) Rodzaj lampy używanej w wyświetlaczach ciekłokrystalicznych, wykorzystywanych na przykład w komputerach przenośnych. Lampy CCFL dają bardzo jasne, białe światło, nie generując przy tym wysokiej temperatury niebezpiecznej dla wielu podzespołów komputera.
chroniony przed zapisem — Pliki lub nośniki, które nie mogą być zmienione. Zabezpieczenie przed zapisem pozwala uniknąć modyfikacji lub zniszczenia danych.
CMOS — Typ układu elektronicznego. Komputery używają niewielkiej ilości pamięci CMOS z zasilaniem bateryjnym do przechowywania danych, godziny i opcji konfiguracji systemu.
COA — certyfikat autentyczności (Certificate of Authenticity)— Kod alfanumeryczny systemu Windows znajdujący się na naklejce na komputerze. Nazywany jest również kluczem produktu lub identyfikatorem produktu.
CRIMM — moduł pamięci z ciągłą łączówką typu rambus — Specjalny moduł pozbawiony układów pamięci służący do wypełniania nieużywanych gniazd RIMM.
czas pracy akumulatora — Liczony w minutach lub godzinach okres, przez który akumulator komputera przenośnego jest w stanie zasilać komputer.
częstotliwość odświeżania — Częstotliwość, mierzona w Hz, z jaką odświeżane są poziome linie ekranu (czasami jest ona określana jako częstotliwość pionowa). Im wyższa jest częstotliwość odświeżania, tym mniejsze migotanie jest widziane przez ludzkie oko.
czujnik podczerwieni — Port umożliwiający przesyłanie danych między komputerem a urządzeniem obsługującym komunikację w podczerwieni bez użycia połączenia kablowego.
czytnik biometryczny — Czujnik paskowy wykorzystujący unikatowy odcisk palca do uwierzytelniania użytkownika w celu poprawy zabezpieczenia komputera.
D
DDR SDRAM — pamięć SDRAM o podwójnej przepustowości — Typ pamięci SDRAM, który podwaja liczbę cykli przetwarzania pakietów danych, zwiększając wydajność systemu.
DDR2 SDRAM — pamięć SDRAM o podwójnej szybkości przesyłu danych 2 — Typ pamięci DDR SDRAM, który wykorzystuje 4—bitowe pobieranie wstępne oraz inne zmiany w architekturze do zwiększenia szybkości pamięci powyżej 400 MHz.
DIMM — układ pamięci typu DIMM — Płyta układu z układami pamięci służąca do podłączenia pamięci do płyty systemowej.
disk striping — Technika rozmieszczania danych na wielu napędach dyskowych. Przeplot pamięci dyskowej może przyspieszyć wykonywanie operacji, przy których pobierane są dane przechowywane na dysku. Komputery używające przeplotu pamięci dyskowej zazwyczaj umożliwiają wybranie rozmiaru jednostki danych lub zakresu rozkładania danych.
DMA — bezpośredni dostęp do pamięci — Kanał umożliwiający przesyłanie danych określonego typu pomiędzy pamięcią RAM a urządzeniem, z pominięciem procesora.
DMTF — Distributed Management Task Force — Konsorcjum producentów sprzętu i oprogramowania zajmujące się projektowaniem standardów zarządzania środowiskami rozproszonych stacji roboczych, sieci, przedsiębiorstw i Internetu.
domena — Grupa komputerów, programów i urządzeń sieciowych zarządzanych jako całość, dla których obowiązują wspólne zasady i procedury korzystania przez określoną grupę użytkowników. Użytkownik loguje się do domeny w celu uzyskania dostępu do jej zasobów.
DRAM — dynamiczna pamięć o dostępie swobodnym — Pamięć przechowująca informacje w obwodach zintegrowanych zawierających kondensatory.
DSL — cyfrowa linia abonencka (Digital Subscriber Line) — Technologia umożliwiająca stałe połączenie internetowe o dużej szybkości poprzez analogową linię telefoniczną.
DVD—R — nagrywalny dysk DVD — Dysk DVD, na którym można nagrywać dane. Na dysk DVD—R dane można nagrywać tylko raz. Po nagraniu nie będzie można usunąć lub nadpisać danych.
DVI — cyfrowy interfejs wideo — Standard cyfrowej transmisji danych pomiędzy komputerem a wyświetlaczem cyfrowym.
dwurdzeniowość — Technologia, w ramach której dwie fizyczne jednostki obliczeniowe istnieją w jednym procesorze, co zwiększa wydajność obliczeń i możliwości pracy wielozadaniowej.
Dysk Blu—ray™ (BD) — Dysk optyczny o pojemności do 50 GB, zapewniający rozdzielczość obrazu 1080 p (wymagana jest technologia HDTV) oraz nieskompresowany dźwięk dookólny w systemie 7+1.
dysk CD—R — dysk CD jednokrotnego zapisu — Dysk CD, na którym można nagrywać dane. Dane mogą zostać nagrane na dysk CD—R tylko jednorazowo. Po nagraniu nie będzie można usunąć lub nadpisać danych.
dysk CD—RW — dysk CD wielokrotnego zapisu — Dysk CD, na którym można wielokrotnie zapisywać dane. Na dysku CD—RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i zastąpić (zapisać ponownie).
dysk DVD+RW — nagrywalny dysk DVD — Odmiana dysku DVD wielokrotnego zapisu. Na dysku DVD+RW można zapisać dane, a następnie wymazać je i zastąpić (zapisać ponownie). Technologia DVD+RW różni się od technologii DVD—RW.
E
ECC — sprawdzanie błędów i korekcja — Typ pamięci zawierający specjalne układy testujące poprawność danych podczas ich przesyłania do i z pamięci.
ECP — port o rozszerzonych możliwościach — Typ złącza równoległego zapewniający ulepszoną dwukierunkową transmisję danych. Port ECP, podobnie jak EPP, podczas transferu danych wykorzystuje bezpośredni dostęp do pamięci, co często wpływa korzystnie na wydajność.
edytor tekstu — Program wykorzystywany do tworzenia i edycji plików zawierających tylko tekst, na przykład Notatnik w systemie Windows wykorzystuje edytor tekstu. Edytory tekstu nie umożliwiają zazwyczaj zawijania wierszy czy formatowania tekstu (podkreślania, zmiany czcionek itp.).
EIDE — udoskonalona zintegrowana elektronika urządzeń — Ulepszona wersja interfejsu IDE wykorzystywanego przez napędy dysków twardych i CD.
ENERGY STAR® — Wymagania Agencji Ochrony Środowiska (Environmental Protection Agency) dotyczące ogólnego zużycia energii elektrycznej.
EPP — udoskonalony port równoległy — Typ złącza równoległego zapewniający dwukierunkową transmisję danych.
ESD — wyładowanie elektrostatyczne — Nagłe rozładowanie ładunku elektrostatycznego. Wyładowanie elektrostatyczne może spowodować uszkodzenie obwodów zintegrowanych znajdujących się w komputerze i sprzęcie komunikacyjnym.
ExpressCard — Wymienna karta we/wy zgodna ze standardem PCMCIA. Popularnymi typami kart ExpressCard są modemy i karty sieciowe. Karty ExpressCard obsługują zarówno standard PCI Express, jak i USB 2.0.
F
FBD — całkowicie buforowany moduł pamięci DIMM — Moduł pamięci DIMM z układami scalonymi DDR2 DRAM i zaawansowanym buforem pamięci (Advanced Memory Buffer — AMB), który przyspiesza komunikację między układami scalonymi DDR2 SDRAM i systemem.
FCC — Federalna Komisja Łączności (Federal Communications Commission) — Amerykańska agencja rządowa odpowiedzialna za wprowadzanie w życie przepisów związanych z komunikacją i określających ilość promieniowania, jakie mogą emitować komputery i inny sprzęt elektroniczny.
folder — Miejsce na dysku lub w napędzie służące do organizowania i grupowania plików. Pliki w folderze mogą być przeglądane i porządkowane na wiele sposobów, np. alfabetycznie, według dat lub według rozmiarów.
formatowanie — Proces przygotowania napędu lub dysku do przechowywania plików. Podczas formatowania napędu lub dysku znajdujące się na nim informacje są tracone.
FTP — protokół transferu plików — Standardowy protokół internetowy stosowany do wymiany plików między komputerami podłączonymi do sieci internetowej.
G
G — grawitacja — Miara ciężaru i siły.
GB — gigabajt — Jednostka ilości danych równa 1024 MB (1 073 741 824 bajty). W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 000 bajtów.
GHz — gigaherc — Jednostka miary częstotliwości równa miliard Hz lub tysiąc MHz. Szybkość procesorów, magistrali i interfejsów komputera jest często mierzona w GHz.
gniazdo rozszerzeń — Złącze na płycie systemowej (w niektórych komputerach), w którym instaluje się kartę rozszerzeń, podłączając ją w ten sposób do magistrali systemowej.
GUI — graficzny interfejs użytkownika — Oprogramowanie kontaktujące się z użytkownikiem za pomocą menu, okien i ikon. Większość programów pracujących w systemach operacyjnych Windows wykorzystuje interfejsy GUI.
H
Hiperwątkowość — Hiperwątkowość (Hyper—Threading) to technologia firmy Intel, która może zwiększyć ogólną wydajność komputera, umożliwiając pracę jednego fizycznego procesora jako dwóch procesorów logicznych, które mogą jednocześnie wykonywać pewne zadania.
HTTP — hipertekstowy protokół transferu — Protokół wymiany plików między komputerami podłączonymi do sieci internetowej.
Hz — herc — Jednostka miary częstotliwości odpowiadająca 1 cyklowi na sekundę. Komputery i urządzenia elektroniczne często mierzone są za pomocą kiloherców (kHz), megaherców (MHz), gigaherców (GHz) oraz teraherców (THz).
I
IC — obwód zintegrowany — Półprzewodnikowa płytka lub układ scalony z wbudowanymi tysiącami lub milionami miniaturowych elementów elektronicznych, używane w sprzęcie komputerowym, audio i wideo.
IDE — zintegrowana elektronika urządzeń — Interfejs urządzeń pamięci masowej, w których kontroler zintegrowany jest z dyskiem twardym lub napędem CD.
IEEE 1394 — Institute of Electrical and Electronics Engineers, Inc. — Magistrala szeregowa o wysokiej wydajności używana do podłączania do komputera urządzeń zgodnych ze standardem IEEE 1394, takich jak aparaty cyfrowe i odtwarzacze DVD.
I/O — wejście/wyjście — Operacja lub urządzenie wprowadzające i pobierające dane z komputera. Klawiatury i drukarki są urządzeniami wejścia/wyjścia.
IrDA — Infrared Data Association — Organizacja, która opracowuje międzynarodowe standardy komunikacji w podczerwieni.
ISP — usługodawca internetowy — Firma oferująca dostęp do swojego serwera w celu bezpośredniego połączenia z siecią internetową, wysyłania i odbierania poczty e—mail oraz przeglądania witryn sieci WWW. Zazwyczaj ISP oferuje za opłatą pakiet oprogramowania, nazwę użytkownika i telefoniczne numery dostępowe.
K
karnet — Jest to międzynarodowy dokument celny, który ułatwia tymczasowy wwóz produktów do innych krajów. Jest również znany jako paszport handlowy.
karta inteligentna — Karta, na której umieszczono mikroprocesor i układ pamięci. Karty inteligentne mogą być używane do uwierzytelniania użytkownika na komputerze obsługującym karty inteligentne.
karta mini — Mała karta używana w urządzeniach zintegrowanych, takich jak karty sieciowe. Karta mini odpowiada funkcjonalnie standardowej karcie rozszerzeń PCI.
karta PC — Wymienna karta we/wy zgodna ze standardem PCMCIA. Popularnymi typami kart PC są modemy i karty sieciowe.
karta rozszerzenia — Płyta układu, którą instaluje się w gnieździe rozszerzenia na płycie systemowej niektórych komputerów w celu zwiększenia możliwości komputera. Kartami rozszerzeń są np. karty graficzne, karty modemu i karta dźwiękowa.
karta sieciowa — Układ scalony umożliwiający pracę w sieci. Komputer może być wyposażony w kartę sieciową wbudowaną na płycie systemowej lub kartę PC zawierającą w sobie kartę sieciową. Karta sieciowa nazywana jest również kontrolerem NIC (Network Interface Controller).
kb — kilobit — Jednostka danych równa 1024 bitom. Jest to miara pojemności obwodów zintegrowanych pamięci.
kB — kilobajt — Jednostka danych równa 1024 bajtom, często określana jest jako 1000 bajtów.
kHz — kiloherc — Jednostka częstotliwości równa 1000 Hz.
kod ekspresowej obsługi — Kod numeryczny umieszczony na etykiecie na komputerze Dell™. Kod ESC należy podać, kontaktując się z firmą Dell w celu uzyskania pomocy technicznej. Nie w każdym kraju usługa kodu ESC firmy Dell jest dostępna.
kombinacja klawiszy — Polecenie wymagające jednoczesnego naciśnięcia kilku klawiszy.
kontroler — Układ scalony sterujący przepływem danych między procesorem a pamięcią lub między procesorem a urządzeniami.
kontroler grafiki — Układ w karcie graficznej lub na płycie systemowej (w komputerach ze zintegrowanym kontrolerem grafiki), który —w połączeniu z monitorem— umożliwia komputerowi wyświetlanie grafiki.
kursor — Znacznik na wyświetlaczu lub ekranie określający, w którym miejscu wykonana zostanie czynność pochodząca z klawiatury, panelu dotykowego lub myszy. Kursor przybiera zazwyczaj postać migającej ciągłej linii, znaku podkreślenia albo małej strzałki.
L
LAN — sieć lokalna — Sieć komputerowa obejmująca niewielki obszar. Sieć LAN jest zazwyczaj ograniczona do budynku lub kilku sąsiadujących budynków. Sieć LAN może być podłączona do innej sieci LAN na dowolną odległość za pomocą linii telefonicznych i fal radiowych; takie połączone ze sobą sieci LAN tworzą sieć rozległą (WAN).
LCD — wyświetlacz ciekłokrystaliczny — Technologia stosowana w komputerach przenośnych i płaskich wyświetlaczach.
LED — dioda świecąca — Element elektroniczny emitujący światło sygnalizujące stan komputera.
LPT — terminal drukowania wierszowego — Oznaczenie połączenia równoległego do drukarki lub innego urządzenia równoległego.
M
magistrala — Ścieżka komunikacyjna pomiędzy elementami komputera.
magistrala FSB — magistrala przednia (Front Side Bus) — Ścieżka transmisji danych i interfejs fizyczny pomiędzy procesorem i pamięcią RAM.
magistrala lokalna — Magistrala danych zapewniająca urządzeniom wysoką przepustowość w komunikacji z procesorem.
mapowanie pamięci — Proces, za pomocą którego podczas uruchamiania komputer przypisuje miejscom fizycznym adresy pamięci. Następnie urządzenia i oprogramowanie mogą zidentyfikować informacje udostępniane procesorowi.
Mb — megabit — Miara pojemności układów pamięci równa 1024 kb.
MB — megabajt — Miara przechowywania danych równa 1 048 576 bajtom. 1 MB jest równy 1024 KB. W odniesieniu do pojemności dysków twardych jest ona często zaokrąglana do 1 000 000 bajtów.
Mb/s — megabitów na sekundę — Milion bitów na sekundę. Miara ta jest zazwyczaj wykorzystywana do określania prędkości transmisji modemów i sieci.
MB/s — megabajty na sekundę — Milion bajtów na sekundę. W tych jednostkach podaje się zazwyczaj prędkość przesyłu danych.
MHz — megaherc — Jednostka miary częstotliwości równa milionowi cykli na sekundę. Szybkości procesorów, magistrali i interfejsów komputera są często mierzone w MHz.
Mini PCI — Standard projektowania zintegrowanych urządzeń peryferyjnych, a zwłaszcza urządzeń komunikacyjnych, takich jak modemy i karty sieciowe. Karta Mini PCI to mała karta zewnętrzna, odpowiadająca funkcjonalnością standardowej karcie rozszerzeń PCI.
modem — Urządzenie umożliwiające komputerowi komunikowanie się z innymi komputerami za pośrednictwem analogowej linii telefonicznej. Wyróżnia się trzy typy modemów: zewnętrzne, karty PC oraz wewnętrzne. Modemu używa się zazwyczaj do łączenia z siecią Internet i wymiany poczty e—mail.
moduł pamięci — Mała płyta układu zawierająca układy pamięci, którą podłącza się do płyty systemowej.
moduł podróżny — Plastikowe urządzenie przeznaczone do wkładania do wnęki na napędy komputera przenośnego i zmniejszenia ciężaru komputera.
MP — megapiksel — Jednostka miary rozdzielczości obrazu używana w aparatach cyfrowych.
ms — milisekunda — Miara czasu równa jednej tysięcznej sekundy. W milisekundach mierzy się czas dostępu urządzeń pamięci masowej.
N
napęd CD—RW — Napęd, który może odczytywać dyski CD oraz zapisywać dyski CD—RW (wielokrotnego zapisu) i CD—R (jednokrotnego zapisu). Dyski CD—RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD—R można zapisać tylko raz.
napęd CD—RW/DVD — Napęd nazywany czasem napędem hybrydowym, na którym można odczytywać dyski CD i DVD oraz zapisywać dyski CD—RW (wielokrotnego zapisu) i CD—R (jednokrotnego zapisu). Dyski CD—RW można zapisywać wielokrotnie, natomiast dyski CD—R można zapisać tylko raz.
napęd DVD+RW — Napęd odczytujący płyty DVD oraz większość nośników CD i zapisujący płyty DVD+RW (wielokrotnego zapisu).
napęd dysku twardego — Napęd odczytujący i zapisujący dane na dysku twardym. Terminy napęd dysku twardego i dysk twardy są często stosowane zamiennie.
napęd optyczny — Napęd, który korzysta z technologii optycznej do odczytywania lub zapisywania danych na dyskach CD, DVD lub DVD+RW. Napędy optyczne to np. napędy CD, DVD, CD—RW i hybrydowe napędy CD—RW/DVD.
napęd Zip — Napęd dyskietek o wysokiej pojemności opracowany przez firmę Iomega Corporation, wykorzystujący 3,5—calowe dyski wymienne, nazwane dyskami Zip. Dyski Zip są nieco większe niż zwykłe dyskietki, około dwa razy grubsze i mogą pomieścić do 100 MB danych.
NIC — Patrz kartasieciowa.
nośnik rozruchowy — Dysk CD lub DVD, którego można użyć do uruchomienia komputera. Rozruchowy dysk CD lub DVD powinien być zawsze dostępny na wypadek uszkodzenia dysku twardego lub zainfekowania komputera wirusem. Przykładem dysku rozruchowego jest dysk Drivers and Utilities.
ns — nanosekunda — Miara czasu równa jednej miliardowej sekundy.
NVRAM — nieulotna pamięć o dostępnie swobodnym — Typ pamięci, w której przechowywane są dane, gdy komputer jest wyłączony lub odłączony od zewnętrznego źródła zasilania. Pamięć NVRAM jest stosowana do przechowywania informacji dotyczących konfiguracji komputera, takich jak data, godzina i inne ustawione przez użytkownika opcje konfiguracji systemu.
O
obszar powiadamiania — Obszar w systemie Windows zawierający ikony zapewniające szybki dostęp do programów i funkcji komputera, takich jak zegar, regulacja głośności czy stan drukowania. Określany również jako pasek zadań.
oprogramowanie antywirusowe — Program przeznaczony do identyfikowania wirusów, poddawania ich kwarantannie i/lub usuwania z komputera.
P
pamięć — Obszar tymczasowego przechowywania danych, znajdujący się wewnątrz komputera. Ponieważ dane w pamięci nie są trwałe, zalecane jest, aby często zapisywać pliki podczas pracy nad nimi i aby zapisywać pliki przed wyłączeniem komputera. Komputer może zawierać wiele rodzajów pamięci, takich jak RAM, ROM i pamięć graficzna. Często słowo pamięć jest używane jako synonim pamięci RAM.
pamięć podręczna — Specjalny mechanizm przechowywania danych umożliwiający bardzo szybki dostęp do nich. Może to być wydzielony fragment pamięci głównej lub niezależne urządzenie. Pamięć podręczna zwiększa efektywność wielu operacji procesora. patrz również pamięć podręczna pierwszego poziomu (L1) i pamięć podręczna pierwszego poziomu (L2).
pamięć podręczna drugiego poziomu (L2) — Dodatkowa pamięć podręczna, która może znajdować się na zewnątrz procesora lub może być częścią jego architektury.
pamięć podręczna pierwszego poziomu (L1) — Podstawowa pamięć podręczna znajdująca się wewnątrz procesora.
pamięć wideo — Pamięć składająca się z układów pamięci, przeznaczona dla funkcji wideo. Pamięć wideo jest zazwyczaj szybsza niż pamięć systemowa. Ilość zainstalowanej pamięci wideo ma głównie wpływ na ilość kolorów, jakie program może wyświetlić.
panel sterowania — Narzędzie systemu Windows umożliwiające modyfikowanie ustawień sprzętu i systemu operacyjnego, np. ustawień wyświetlania obrazu.
partycja — Fizyczny obszar na dysku twardym, który jest przyporządkowany do jednego lub kilku obszarów logicznych zwanych dyskami logicznymi. Każda partycja może zawierać wiele dysków logicznych.
PCI — połączenie elementów zewnętrznych (Peripheral Component Interconnect) — PCI to magistrala lokalna obsługująca 32— i 64—bitowe ścieżki danych. Zapewnia ścieżki danych o wysokiej prędkości pomiędzy procesorem a urządzeniami, takimi jak karty graficzne, napędy i urządzenia sieciowe.
PCI Express — Odmiana interfejsu PCI, która zwiększa szybkość przesyłania danych pomiędzy procesorem i podłączonymi do niego urządzeniami. Interfejs PCI Express umożliwia przesyłanie danych z szybkością od 250 MB/s do 4 GB/s. Jeżeli zestaw układów scalonych interfejsu PCI Express oraz urządzenie są przystosowane do różnych szybkości, będą one pracowały z niższą szybkością.
PCMCIA — Personal Computer Memory Card International Association — Organizacja, która opracowuje standardy kart PC.
piksel — Jeden punkt na ekranie wyświetlacza. Ułożenie pikseli w wierszach i kolumnach tworzy obraz. Rozdzielczość graficzna, taka jak 800 x 600, wyrażana jest przez liczbę pikseli w poziomie i w pionie.
PIO — programowane wejście/wyjście — Metoda przesyłania danych pomiędzy dwoma urządzeniami, w której procesor jest częścią ścieżki danych.
pióro — Urządzenie wejściowe służące do wprowadzania danych do komputera Tablet—PC lub innego urządzenia tego typu.
plik Readme — Plik tekstowy dołączony do pakietu oprogramowania lub urządzenia. Zazwyczaj plik Readme zawiera informacje dotyczące instalacji oraz opis nowych cech produktu oraz poprawek, które nie zostały umieszczone w dokumentacji.
Plug—and—Play — Zdolność komputera do automatycznego konfigurowania urządzeń. Technologia Plug and Play umożliwia automatyczną instalację, konfigurację i zgodność z istniejącym sprzętem, jeżeli system BIOS, system operacyjny i wszystkie urządzenia są zgodne z Plug and Play.
płyta systemowa — Główna płyta układu w komputerze. Nosi również nazwę płyty głównej.
POST — autotest po włączeniu zasilania (power—on self—test) — Programy diagnostyczne ładowane automatycznie przez system BIOS, które wykonują podstawowe testy głównych podzespołów komputera, takich jak pamięć, dyski twarde i karty graficzne. Jeżeli w wyniku działania testów POST żadne problemy nie zostaną wykryte, uruchamianie komputera jest kontynuowane.
prędkość magistrali — Podawana w megahercach (MHz) prędkość przesyłania informacji za pomocą magistrali.
procesor — Komputerowy układ scalony, który interpretuje i wykonuje instrukcje programów. Czasami procesor nazywany jest centralną jednostką obliczeniową (ang. CPU).
program do konfiguracji systemu — Program narzędziowy stanowiący interfejs pomiędzy sprzętem komputerowym a systemem operacyjnym. Program konfiguracji systemu umożliwia skonfigurowanie w systemie BIOS opcji, które mogą być wybierane przez użytkowników, takich jak data i godzina lub hasło systemowe. Jeśli nie wiadomo, jaki efekt w komputerze wywoła zmiana danego ustawienia, nie należy go w tym programie zmieniać.
program instalacyjny — Program wykorzystywany do instalowania i konfigurowania sprzętu oraz oprogramowania. Programy setup.exe oraz install.exe są zawarte w większości pakietów oprogramowania systemu Windows. Program instalacyjny różni się od programu do konfiguracji systemu.
przerwanie IRQ — żądanie przerwania — Ścieżka elektroniczna przypisana określonemu urządzeniu, za pomocą której urządzenie to może się komunikować z procesorem. Do każdego podłączonego urządzenia musi być przypisane przerwanie IRQ. Chociaż dwa urządzenia mogą mieć przypisane to samo przerwanie IRQ, to nie mogą one działać jednocześnie.
PS/2 — personal system/2 — Typ złącza stosowany do podłączania zgodnej z PS/2 klawiatury, myszy lub klawiatury numerycznej.
PXE — przedrozruchowe środowisko wykonawcze — Standard WfM (Wired for Management), który umożliwia zdalną konfigurację i uruchomienie podłączonych do sieci komputerów bez systemu operacyjnego.
R
radiator — Metalowa płytka umieszczona na niektórych procesorach, pomagająca rozproszyć ciepło.
RAID — nadmiarowa macierz niezależnych dysków (Redundant Array of Independent Disks) — Metoda zapewnienia nadmiarowości danych. Do najczęściej spotykanych typów RAID należą RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 10 i RAID 50.
RAM — pamięć o dostępie swobodnym — Główny obszar, w którym tymczasowo przechowywane są instrukcje i dane programów. Informacje znajdujące się w pamięci RAM są tracone w momencie wyłączenia komputera.
RFI — zakłócenia na częstotliwościach radiowych — Zakłócenia generowane na typowych częstotliwościach radiowych, w zakresie od 10 kHz do 100 000 MHz. Częstotliwości radiowe zajmują niższą część spektrum częstotliwości elektromagnetycznych i są zakłócane znacznie częściej niż promieniowanie o częstotliwościach wyższych, jak np. fale podczerwone czy świetlne.
ROM — pamięć tylko do odczytu — Pamięć przechowująca dane i programy, z której komputer nie może usunąć zawartości ani jej zapisać. Pamięć ROM, w przeciwieństwie do pamięci RAM, zachowuje swoją zawartość po wyłączeniu komputera. Niektóre programy, które mają istotne znaczenie dla pracy komputera, znajdują się w pamięci ROM.
rozdzielczość — Ostrość lub przejrzystość obrazu wydrukowanego przez drukarkę lub wyświetlanego na monitorze. Im wyższa rozdzielczość, tym ostrzejszy obraz.
rozdzielczość graficzna — Patrz rozdzielczość.
rozszerzona karta PC — Karta PC, która po zainstalowaniu wystaje poza krawędź gniazda kart PC.
RPM — obroty na minutę — Liczba obrotów w ciągu minuty. W obr./min wyraża się często prędkość dysków twardych.
RTC — zegar czasu rzeczywistego — Zegar zasilany przez baterię, znajdujący się na płycie systemowej, który po wyłączeniu komputera przechowuje datę i godzinę.
RTCRST — reset zegara czasu rzeczywistego — Zworka na płycie systemowej niektórych komputerów, której użycie może czasami ułatwić usunięcie problemów.
S
SAS — serial attached SCSI — Szybsza, szeregowa wersja interfejsu SCSI (w odróżnieniu od oryginalnej równoległej architektury SCSI).
SATA — serial ATA — Szybsza, szeregowa wersja interfejsu ATA (IDE).
ScanDisk — Narzędzie firmy Microsoft sprawdzające, czy pliki, foldery i powierzchnia dysku twardego nie zawierają błędów. Program ScanDisk uruchamia się często po ponownym uruchomieniu komputera, który przestał odpowiadać.
SCSI — small computer system interface — Interfejs o dużej szybkości służący do podłączania do komputera takich urządzeń, jak dyski twarde, napędy CD, drukarki i skanery. Za pomocą interfejsu SCSI można podłączyć wiele urządzeń przy użyciu jednego kontrolera. Dostęp do każdego urządzenia jest określany przez indywidualny numer identyfikacyjny szyny kontrolera SCSI.
SDRAM — synchroniczna dynamiczna pamięć o dostępnie swobodnym— Typ pamięci DRAM, która jest synchronizowana z optymalną prędkością zegara procesora.
sekwencja rozruchowa — Określa kolejność urządzeń, z których komputer próbuje dokonać rozruchu.
SIM — Subscriber Identity Module — Karta SIM zawiera mikroukład, który szyfruje transmisje głosu i danych. Kart SIM mogą być używane w telefonach lub komputerach przenośnych.
skrót — Ikona umożliwiająca szybki dostęp do często wykorzystywanych programów, plików, folderów lub napędów. Klikając dwukrotnie ikonę umieszczoną na pulpicie systemu Windows, można otworzyć odpowiedni folder lub plik bez konieczności jego wyszukiwania. Ikony skrótów nie zmieniają lokalizacji plików. Usunięcie skrótu nie ma wpływu na oryginalny plik. Można również zmienić nazwę skrótu.
S/PDIF — Sony/Philips Digital Interface — Format pliku transferu dźwięku cyfrowego, który umożliwia transfer dźwięku z jednego pliku do drugiego bez potrzeby dokonywania konwersji do i z formatu analogowego, co mogłoby pogorszyć jakość dźwięku.
sterownik — Oprogramowanie umożliwiające systemowi operacyjnemu sterowanie urządzeniami, takimi jak drukarka. Wiele urządzeń nie działa poprawnie, jeśli w komputerze nie ma zainstalowanego prawidłowego sterownika.
sterownik urządzenia — Patrz sterownik.
stopnie Fahrenheita — System pomiaru temperatury, w którym 32° odpowiadają punktowi zamarzania wody, a 212° punktowi wrzenia wody.
Strike Zone™ — Wzmocniony obszar podstawy komputera, który chroni napęd dysku twardego, działając jak urządzenie amortyzujące, gdy komputer jest narażony na wstrząs lub upadek (przy włączonym i wyłączonym komputerze).
SVGA — macierz graficzna super wideo — Standard graficzny obowiązujący dla kart i kontrolerów grafiki. Typowe rozdzielczości SVGA to 800 x 600 oraz 1024 x 768.
Liczba kolorów i rozdzielczość wyświetlana przez program zależy od możliwości monitora, kontrolera grafiki i jego sterownika, a także od ilości pamięci graficznej zainstalowanej w komputerze.
SXGA — super rozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1280 x 1024.
SXGA+ — super rozszerzona macierz graficzna plus — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1400 x 1050.
szybkość zegara — Podawana w megahercach (MHz) szybkość działania elementów komputera podłączonych do magistrali systemowej.
T
tapeta — Wzór tła lub obrazek umieszczony na pulpicie systemu Windows. Tapetę można zmienić za pomocą funkcji Control Panel (Panel sterowania) systemu Windows. Można również zeskanować ulubione zdjęcie i utworzyć z niego tapetę.
TAPI — interfejs programistyczny aplikacji telefonicznych — Umożliwia programom systemu Windows współpracę z szeroką gamą urządzeń telefonicznych obsługujących transmisje głosowe, danych, faksu i wideo.
Technologia bezprzewodowa Bluetooth® — Standard technologii bezprzewodowej krótkiego zasięgu (9 m [29 stóp]) urządzeń sieciowych umożliwiający obsługującym go urządzeniom automatyczne rozpoznawanie się.
TPM — trusted platform module — Sprzętowa funkcja zabezpieczeń, która w połączeniu z oprogramowaniem zabezpieczającym zwiększa bezpieczeństwo sieci i komputera, włączając takie funkcje, jak ochrona plików i poczty elektronicznej.
tryb graficzny — Tryb graficzny, który zdefiniować można jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie na z kolorów. Tryby graficzne mogą wyświetlać nieograniczoną liczbę kształtów i czcionek.
tryb graficzny — Tryb określający sposób, w jaki tekst i grafika są wyświetlane na monitorze. Oprogramowanie wykorzystujące grafikę, takie jak system operacyjny Windows, działa w trybach graficznych, które można zdefiniować jako x pikseli w poziomie na y pikseli w pionie i z kolorów. Oprogramowanie oparte na trybie tekstowym, takie jak edytory tekstu, działa w trybach graficznych, które można określić jako x kolumn na y wierszy znaków.
tryb hibernacji — Tryb zarządzania energią, w którym dane zawarte w pamięci zapisywane są w wydzielonym miejscu na dysku twardym, a następnie wyłączany jest komputer. Po ponownym rozruchu komputera informacje z pamięci, które zostały zapisane na dysku twardym, są automatycznie odtwarzane.
tryb uśpienia — Tryb zarządzania energią, w którym wszystkie zbędne operacje są wyłączane w celu zmniejszenia poboru energii.
tryb wyświetlania podwójnego — Ustawienie wyświetlania, umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany również jako tryb wyświetlania rozszerzonego.
tryb wyświetlania rozszerzonego — Ustawienie wyświetlania umożliwiające użycie drugiego monitora jako rozszerzenia wyświetlacza. Określany również jako tryb wyświetlania podwójnego.
tylko do odczytu — Dane i/lub pliki, które można przeglądać, ale których nie można modyfikować ani usuwać. Plik może mieć status tylko do odczytu, jeśli:
Znajduje się na zabezpieczonym przed zapisem dysku CD lub DVD.
Jest umieszczony w sieci w katalogu, do którego administrator udzielił uprawnień tylko określonym osobom.
U
UAC — user account control — (kontrola kont użytkownika) Funkcja zabezpieczająca używana przez system Microsoft Windows Vista®. Gdy jest włączona, zapewnia dodatkowy poziom zabezpieczeń między kontami użytkownika i ułatwia dostęp do systemu operacyjnego.
UMA — unified memory allocation — Pamięć systemowa dynamicznie przydzielana na potrzeby grafiki.
UPS — zasilacz awaryjny — Zapasowe źródło zasilania używane podczas awarii zasilania lub zbyt dużego spadku napięcia. UPS podtrzymuje działanie komputera przez ograniczony czas, kiedy brak zasilania w sieci. Systemy UPS zazwyczaj redukują przepięcia, czasami umożliwiają także regulację napięcia. Małe systemy UPS zapewniają zasilanie z akumulatora przez kilka minut, umożliwiając zamknięcie systemu operacyjnego komputera.
urządzenie — Sprzęt, taki jak napęd dyskietek, drukarka czy klawiatura, który jest zainstalowany w komputerze lub do niego podłączony.
urządzenie dokujące — spełnia funkcję replikatora portów, ułatwia obsługę połączeń kablowych, a także zabezpiecza komputer przenośny na stacjonarnym stanowisku pracy.
USB — uniwersalna magistrala szeregowa — Interfejs sprzętowy przeznaczony dla urządzeń o małej szybkości, takich jak zgodna z USB klawiatura, mysz, joystick, skaner, zestaw głośników, drukarka, urządzenia szerokopasmowe (modemy DSL i kablowe), urządzenia przetwarzania obrazu lub urządzenia pamięci masowej. Urządzenia podłączane są bezpośrednio do 4—pinowego złącza w komputerze lub do wieloportowego koncentratora, który podłącza się do komputera. Urządzenia USB można podłączać i odłączać, gdy komputer jest włączony, a także spinać w łańcuch.
UTP — skrętka nieekranowana — Rodzaj kabla używanego w większości sieci telefonicznych i w niektórych sieciach komputerowych. Kable są chronione przed zakłóceniami elektromagnetycznymi przez skręcenie pary nieekranowanych kabli, a nie osłonięcie każdej pary metalową osłoną.
UXGA — ultrarozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1600 x 1200.
V
V — wolt — Miara potencjału elektrycznego i siły elektromotorycznej. Napięcie 1 V występuje, gdy prąd o natężeniu 1 ampera przepływa przez przewodnik o oporze 1 oma.
W
W — wat — Jednostka mocy elektrycznej. 1 wat to 1 amper prądu o napięciu 1 wolta.
Wh — watogodzina — Jednostka miary często stosowana do określania przybliżonej pojemności akumulatora. Przykładowo, akumulator o pojemności 66 Wh może dostarczać prąd o mocy 66 W przez 1 godzinę lub prąd o mocy 33 W przez 2 godziny.
wirus — Program zaprojektowany do utrudniania pracy lub niszczenia danych przechowywanych w komputerze. Wirus przenosi się z jednego komputera do drugiego przez zainfekowany dysk, oprogramowanie pobrane z sieci Internet lub załączniki w wiadomościach e—mail. W momencie uruchomienia zainfekowanego programu uruchamiany jest również osadzony w nim wirus.
Popularnym typem wirusa jest wirus sektora rozruchowego, przechowywany w sektorze rozruchowym nośnika. Jeśli nośnik rozruchowy będzie pozostawiony w napędzie, gdy komputer jest wyłączony, to przy włączaniu komputera zostanie on zainfekowany, gdy odczyta sektor rozruchowy nośnika, w którym powinien znajdować się system operacyjny. Jeśli komputer zostanie zainfekowany, wirus sektora rozruchowego będzie mógł powielać się na wszystkie nośniki, które będą odczytywane lub zapisywane, dopóki wirus nie zostanie usunięty.
WLAN — Bezprzewodowa sieć lokalna. Szereg wzajemnie połączonych komputerów bezprzewodowo komunikujących się ze sobą za pomocą punktów dostępowych lub routerów bezprzewodowych w celu zapewnienia dostępu do Internetu.
wnęka na moduły — Patrz wnęka na nośniki.
wnęka na nośniki — Wnęka obsługująca urządzenia, np. napędy optyczne, drugi akumulator lub moduł podróżny Dell TravelLite™.
WWAN — Bezprzewodowa sieć o dużym zasięgu. Bezprzewodowa sieć danych o dużej szybkości wykorzystująca technologię komórkową i obejmująca dużo większy obszar geograficzny niż sieć WLAN.
WXGA — szeroka rozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny dla kontrolerów i kart graficznych, obsługujący rozdzielczości do 1280 x 800.
wyjście telewizyjne S-video — Złącze wykorzystywane do podłączania telewizora lub cyfrowego urządzenia audio do komputera.
X
XGA — rozszerzona macierz graficzna — Standard graficzny obowiązujący dla kontrolerów i kart graficznych, który obsługuje rozdzielczości do 1024 x 768.
Z
zabezpieczenie antyprzepięciowe — Urządzenie zabezpieczające komputer przed skokami napięcia występującymi np. podczas burzy, które mogłyby przejść do komputera z gniazda elektrycznego. Zabezpieczenia antyprzepięciowe nie chronią przed przerwami w dostawie prądu lub spadkami napięcia, które występują, gdy poziom napięcia spadnie o więcej niż 20%.
Połączenia sieciowe nie mogą być chronione przez zabezpieczenia antyprzepięciowe. W czasie burzy zawsze należy odłączać kabel sieciowy od złącza karty sieciowej.
ZIF — bez nacisku — Typ gniazda lub złącza umożliwiający zainstalowanie lub wyjęcie układu scalonego komputera bez stosowania nacisku na układ lub jego gniazdo.
zintegrowane — Zwykle to określenie odnosi się do elementów znajdujących się na płycie systemowej komputera. Określane również jako wbudowane.
zip — Popularny format kompresji danych. Pliki skompresowane do popularnego formatu Zip są nazywane plikami Zip i z reguły mają rozszerzenie nazwy w postaci .zip. Specjalny rodzaj plików .zip, które mogą się samodzielnie rozpakować, ma rozszerzenie .exe. Aby rozpakować taki plik, wystarczy go dwa razy kliknąć.
złącze DIN — Okrągłe złącze z sześcioma stykami spełniające normy DIN (Deutsche Industrie—Norm), do którego zazwyczaj podłącza się klawiaturę lub mysz kablem zakończonym wtykiem PS/2.
złącze równoległe — Port we/wy często wykorzystywany do podłączania drukarki do komputera. Złącze to określane jest również jako port LPT.
złącze szeregowe — Port we/wy wykorzystywany do podłączania urządzeń, takich jak cyfrowe urządzenia przenośne lub aparaty cyfrowe do komputera.
znacznik serwisowy — Etykieta z kodem kreskowym naklejona na komputerze, która umożliwia jego identyfikację podczas korzystania z pomocy Dell Support pod adresem support.dell.com lub w przypadku kontaktu z biurem obsługi klienta lub działem pomocy technicznej firmy Dell.
Ż
żywotność akumulatora — Liczony w latach okres, przez który akumulator komputera przenośnego nadaje się do rozładowywania i powtórnego ładowania.
